Czym jest heliografia?

Mianem heliografii określa się technikę fotograficzną, wynalezioną ponad 200 lat temu przez francuskiego fizyka Josepha Nicéphore’a Niépce’a i wykorzystaną do wykonania pierwszego w historii zdjęcia.

W jaki sposób Niépce stworzył pierwszą heliografię? Technika, z której skorzystał wynalazca, przypomina nieco sposób, w jaki korzystamy z pieczątek.

Swoje pierwsze eksperymenty z powielaniem obrazu na papierze Niépce przeprowadzał przy użyciu asfaltu syryjskiego (subtancja bitumiczna, która naturalnie występuje na wybrzeżach Morza Martwego), który nakładał na szklaną płytę. Na tak przygotowanym podłożu układał nasączony papier z obrazem, który chciał powielić. Konstrukcja była następnie naświetlana. Jak długo? Tego nie udało się do dzisiaj ustalić, jednak specjaliści uważają, że czas ten wynosił co najmniej 8 godzin.

Asfalt twardniał w miejscach wystawionych na działanie światła. Miejsca nienaświetlone można było usunąć przy pomocy specjalnego preparatu. Co w ten sposób uzyskano? Wynalazek, który na zawsze zmienił świat fotografii i sztuki – negatyw. Na jego podstawie możliwe było wykonywanie odbitek oryginalnego obrazu.

W kolejnych latach Niépce doskonalił swoją technikę, wymieniając szklaną płytę na metalową.

Heliografia, czyli „pieczątka” Beksińskiego

Z odkrycia Niépce skorzystał Zdzisław Beksiński, tworząc kilka wyjątkowych prac – oczywiście dostosowując XIX-wieczną technikę do współczesnych możliwości oraz własnych potrzeb.

Heliografie Beksińskiego powstawały w latach 70. XX wieku. Artysta wykonywał je, pokrywając szklaną płytę czarną farbą, a następnie rysując na niej przy pomocy ostrego narzędzia. Kiedy „pieczątka” była gotowa, Beksiński odbijał ją na papierze fotograficznym i wystawiał na działanie światła.

Z każdej matrycy, jaką stworzył artysta, wykonano kilka odbitek. Co ciekawe, po zakończeniu tego procesu, płyty z negatywem były przez Beksińskiego niszczone. Z tego powodu liczba odbitek, jakie znajdują się dzisiaj w obiegu, jest ograniczona. Każdy z egzemplarzy stanowi łakomy kąsek dla kolekcjonerów i miłośników sztuki – heliografia z 1969 roku, wystawiona na aukcji w 2016, osiągnęła zawrotną cenę 24 000 zł.

Na „pieczątkach” Beksińskiego znaleźć można motywy, które przewijają się w większości jego obrazów i rysunków. Najczęściej są to zdeformowane, niepokojące (czy nawet przerażające) postacie ludzkie lub zwierzęce. Z pracami można zapoznać się tutaj. Jeżeli poczułeś się zainspirowany wynalazkiem Niépce’a i twórczością Beksińskiego, puść wodze fantazji! Stwórz oryginalne stemple, korzystając z naszego kreatora pieczątek online, a następnie pozwól sobie na nieskrępowaną ekspresję! Przy pomocy stempli możesz np. zrobić własny bullet journal lub rozpocząć przygodę ze scrapbookingiem

Artykuł Pieczątki i wielka sztuka – heliografia w twórczości Zdzisława Beksińskiego pochodzi z serwisu Pieczatki-Online.eu - pieczątkowe porady.

Carte de visite, czyli historia pieczęci autorskich

Tradycja pieczęci autorskich wywodzi się z XIX wieku. W paryskim studiu André Adolphe’a Eugène’a Disdériego narodziła się moda na niewielkie fotografie portretowe, przedstawiające postacie na charakterystycznym tle (zwykle składały się na nie takie elementy, jak zasłona, kolumny czy zdobione meble). Zdjęcia przyklejane były do kartoników o nieco większych rozmiarach, na których zakład Disdériego umieszczał swoją nazwę.

Carte de visiteszybko zyskały olbrzymią sławę – wykonywano je w całej Europie (także w Polsce) i w Stanach Zjednoczonych. Jednym z najpopularniejszych osób, które zostały sportretowane w ten sposób, był Napoleon Bonaparte. Ze względu na niewielki rozmiar, zdjęcia można było nosić przy sobie i pokazywać je innym osobom (prezentując przy tym nazwę zakładu fotograficznego, który je wykonał).

Moda na carte te visitepanowała przez ponad pół wieku. Ostatecznie zniknęła w latach 60. XIX wieku, kiedy narodził się trend na nieco większe zdjęcia – cartes de cabinets. Tradycja umieszczania pieczęci autorskiej na rewersie fotografii pozostała jednak wciąż żywa.

Fotografia kolekcjonerska a pieczątki autorskie

Kolekcjonowanie fotografii stało się popularne na początku XX wieku. Jeden z pierwszych zbiorów powstał w Wielkiej Brytanii, z inicjatywy królowej Wiktorii.

W latach 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych zorganizowano aukcję fotografii – było to pierwsze wydarzenie tego typu, odbywające się z rozmachem równym aukcjom innych dzieł sztuki, takich jak malarstwo. Od tamtego czasu na całym świecie organizuje się aukcje fotografii, które cieszą się niesłabnącym powodzeniem.

Fotografie, aby posiadać wartość kolekcjonerską, muszą spełniać szereg wytycznych. Najważniejsze z nich to:

• Określony autor zdjęcia.
• Pieczęć autorska na odwrocie fotografii – stempel suchy lub atramentowy.
• Sygnatura fotografa.
• Określony nakład (im mniej odbitek wykonano, tym większa jest ich wartość).

Własna pieczęć autorska – co powinna zawierać?

Stemplując wykonane przez siebie zdjęcia, zwiększasz szanse na to, że w przyszłości zyskają one wartość. Fotografie możesz oznaczać przy pomocy tradycyjnej pieczątki z tuszem lub suchego stempla, który tłoczy odbicie na papierze.

Na pieczątce autorskiej powinieneś umieścić swoje imię i nazwisko (lub pseudonim artystyczny). Do informacji tych możesz dodać również nazwę swojego zakładu fotograficznego, jego adres lub logo.

Na odwrocie zdjęcia, pod odbiciem pieczątki autorskiej, umieść tytuł fotografii, datę jej wykonania, wykorzystaną technikę, numer oraz ilość odbitek wywołanych w danym nakładzie.

Artykuł Pieczątka autorska na zdjęciach – żywa tradycja czy relikt przeszłości? Stemple a fotografia kolekcjonerska pochodzi z serwisu Pieczatki-Online.eu - pieczątkowe porady.

Pieczątki to nie tylko przedmioty codziennego użytku, niezbędne do prowadzenia firmy, wykorzystywane w urzędach, szkołach czy w szpitalach. Są także ważnym elementem kultury i historii. Na przestrzeni wieków pieczęcie były domeną władców, szlachciców, rycerzy, dowódców wojskowych oraz kleru. Używano ich na najważniejszych pismach, listach czy umowach. Z dawnych pieczęci możemy współcześnie odczytać tak wiele, że ich badanie i analizowanie stało się przedmiotem osobnej nauki – sfragistyki.

Sfragistyka – historia pieczątek

Termin „sfragistyka” po raz pierwszy pojawił się w XVIII wieku. Wtedy również rozpoczęto starania zmierzające do wyodrębnienia sfragistyki jako osobnej nauki historycznej.

W XIX wieku zaczęto wydawać pierwsze zbiory i albumy, zawierające szczegółowe klasyfikacje i analizy pieczęci. We Francji opracowano pierwszą kartę inwentarzową, pozwalającą na usystematyzowanie badań dotyczących wszystkich pieczęci odnalezionych na terenie kraju.

W połowie XX wieku Międzynarodowa Rada Archiwów przygotowała uniwersalny, międzynarodowy wzór karty inwentarzowej do celów sfragistyki. Dzięki temu badania pieczęci z całego świata zostały ustandaryzowane.

W polskiej nauce sfragistyka zagościła w połowie XIX wieku. Za rodzimego pioniera w tej dziedzinie uznaje się Joachima Lelewela.

Co bada sfragistyka?

Sfragistyka analizuje pieczęcie, traktując je jako szczególne źródła historyczne. Przede wszystkim zajmuje się badaniem:

• treści oraz wyobrażeń pieczęci;
• rozwoju form pieczęci;
• symboliki pieczęci;
• okoliczności używania pieczęci;
• zakresem funkcji prawnych osób, używających pieczęci.

W badaniach nad pieczęciami sfragistyka korzysta z dokonań wielu dziedzin nauki, m.in.: dyplomatyki, heraldyki i genealogii.

Co kryją dawne pieczęcie?

Sfragistyka odkrywa przed nami bogaty świat dawnych symboli, pozycji społecznych czy historię pisma. Pieczęcie kryją w sobie historie wielu ważnych wydarzeń. Były nieodłącznym atrybutem królów – pieczęć królewska zdobiła najważniejsze dokumenty państwowe, a osobom, które posiadały jej odcisk, mogła nadawać szczególne przywileje. Pieczęcie papieskie zdobiły bulle, czyli najważniejsze dokumenty Watykanu. Dzięki pieczęciom rycerskim historycy zyskali możliwość poznania wielu herbów rodowych.

Podczas codziennej pracy warto pamiętać, że współcześnie powszechnie stosowane pieczątki firmowe lub imienne są owocem wielowiekowej tradycji.

Artykuł Co to jest sfragistyka? pochodzi z serwisu Pieczatki-Online.eu - pieczątkowe porady.